KOMITETI I PAJTIMIT MBARËKOMBËTAR

Tiranë më 27 korrik 2005

Deklaratë për opinionin publik mbi konstatimet e ekspeditës së misionarëve të pajtimit

Në prag të zgjedhjeve për Kuvendin e Shqipërisë, nga data 20 maj deri më 8 korrik, Komiteti i Pajtimit Mbarëkombëtar organizoi një ekspeditë vullnetare 45-ditore në të gjitha fshatrat dhe qytetet e Shqipërisë. Ekspedita pati si qëllim mbajtjen nën kontroll gjatë fushatës elektorale të familjeve në hasmëri, si dhe parandalimin e konflikteve të reja. Ajo u udhëhoq nga 160 aktivistë, kryetarë grupesh, dhe aktivizoi në të gjithë teritorin e Republikës 2680 misionarë.
Ekspedita i shpreh falenderimin e sinqertë Drejtorisë së Përgjithëshme të Policisë së Shtetit dhe punonjësve të saj nëpër rrethe për gatishmërinë dhe bashkëpunimin profesional që treguan në zgjidhjen me mirëkuptim të mjaft situatave konfliktuale, si dhe për ndihmën që dhanë në transportin e misionarëve. Fatkeqësisht, ekspedita nuk mundi ta ndalonte vrasjen tragjike të dt 3 maj në Dukagjin të Matit ku ishte zënë pritë dhe u qëllua ndaj tre fëmijë që shkonin në shkollë, Artani, Adi dhe Nina Nuka. Nga të shtënat mbeti i vrarë djali i madh Artani. Po kështu me dt. 18 qershor në Ishëm të Durrësit u ekzekutuan për gjakmarrje tre pjestarë të familjes Gjokejaj, në mes të të cilëve edhe një fëmijë 13 vjeçar. Pjestarët e Ekspeditës nuk kishin asnjë informacion mbi konfliktin në Shkollën “Hasan Prishtina” në Tiranë që i mori jetën vëzhguesit të Partisë Republikane. T. Vathi. Ekspedita, gjithashtu, nuk ka pasur asnjë sinjal që dëshmonte mbi rrezikun që i kanosej jetës së kryetarit të Partisë Demokratike të Rrethit të Hasit, Z. Behar Kastrati. Në rastin e Z. Kastrati, misionarët e pajtimit të qarkut Kukës shprehin gatishmërinë për të dhënë ndihmën e tyre për zgjidhjen e çështjes në çdo rrethanë që kërkohet.
Gjatë punës së saj 45 ditore ekspedita konstatoi se hasmëritë më të thella janë ato që lindin e trashëgohen për shkaqe vrasjesh. Me këtë motiv vazhdojnë të jenë në konflikt 1460 familje, 738 prej tyre janë të ngujuara ndërsa 722 të tjera kanë deklaruar heqjen dorë nga gjakmarrja vetëm nëse vrasësi merr një dënim të drejtë nga shteti. Nga dhunimi i familjes, trafikimi i femrave dhe cënimi i dinjitetit të personit janë prekur rreth 4500 familje, të cilat përbëjnë një kontigjent të ri hasmërie. Për shkaqe pronësie, vetëm në zonën e Nënshkodrës dhe fshatrat e Zadrimës kanë rënë në konflikt 1600 familje me lidhje gjaku, të cilat, edhe pse u përkasin vëllezërve dhe kushërinjve të parë, mund të shkojnë në çdo çast drejt gjakderdhjes.
Misionarët e Pajtimit, edhe pse kanë qenë të vetëm e pa përkrahje në përpjekjet e tyre të vazhdueshme për ndalimin e vrasjeve, kanë pasur vazhdimisht arritje. Në sajë të punës së tyre 430 familje të vajzave të trafikuara janë përfshirë në bashkëbisëdime për ta mbyllur çështjen pa gjakderdhje e pa e bërë publike duke pranuar kthimin e vajzës pranë familjes. Janë kthyer pranë familjeve deri tani rreth 280 vajza të mashtruara, 23 prej të cilave janë martuar me tutorin dhe vazhdojnë jetën normale në vendin e tyre. Komiteti i Pajtimit Mbarëkombëtar ka angazhuar në çdo fshat grupet treshe të punës të përbëra nga drejtori i shkollës, kryeplaku dhe një përfaqësues i komunitetit të cilët po punojnë për orientimin e traditës në mbështetje të shtetit të së drejtës kundër akteve të turpshme e veprave kriminale.
Mbas kongresit të Dytë të Misionarëve të Pajtimit, që u mbajt më 17 shtator të vitit 2004, Komiteti i Pajtimit Mbarëkombëtar ka arritur me sukses të sigurojë azil për 611 familje të kërcënuara nga gjakmarrja. Vendet që sigurojnë azil janë kryesisht ato të Europës Perëndimore si dhe Kanadaja e Shtetet e Bashkuara të Amerikës. Fatkeqësisht Qeveria Shqiptare ka nënshkruar aktmarrëveshje për kthimin nga vendet e Europës Perëndimore të emigrantëve shqiptarë që nuk kanë leje qëndrimi. Duke parë gjendjen e varfërisë ekstreme dhe konfliktet që rrezikojnë jetën e qytetarë dhe familjeve shqiptare, këto aktmarrëveshje janë antihumane dhe në kundërshtim me Kartën Botërore të të Drejtave të Njeriut.Komiteti i Pajtimit Mbarëkombëtar u bën thirrje anëtarëve të rinj të Parlamentit e të Qeverisë së re të bëjnë përpjekje për rishikimin e këtyre aktmarrëveshje.
Komuniteti Ndërkombëtar u ka dhënë kontribute të herëpasherëshme qeverisë dhe institucioneve të shtetit për nxjerrjen nga situata të familjeve të përfshira në gjakmarrje si dhe viktimave të trafikimit të qenjeve njerëzore. Fatkeqësisht, ekspedita konstatoi se familjet e përfshira në konfliktet e gjakmarrjes apo të trafikimit të qenjeve njerëzore nuk kanë anjë dijeni për projektet e qeverisë apo donatorëve mbi rehabilitimin e tyre. Komiteti i Pajtimit Mbarëkombëtar i kërkon Parlamentit të ri shqiptar, Qeverisë së re, Kontrollit të Lartë të Shtetit dhe Prokurorit të Përgjithshëm të verifikojnë se ku kanë përfunduar rreth 40.000.000 USD që komuniteti ndërkombëtar dhe taksa-paguesit shqiptar u kanë dhënë qeverisë shqiptare dhe këtyre institucioneve për këto projekte.
Trafikimi i vajzave dhe i grave shqiptare ka sjellë shpesh herë vrasje tragjike deri në hedhjen në erë të familjes së trafikantit. Komiteti i Pajtimit Mbarëkombëtar ka konfirmuar edhe më parë se varfëria dhe krimi i organizuar kanë bërë të mundur që më se 30 000 gra e vajza nga Republika e Shqipërisë, Kosova, Mali i Zi dhe Maqedonia të prostituojnë, brenda dhe jashtë vendit, nën kontrollin e plotë të trafikantëve që kanë kryer më shumë se një krim. Në çdo tre orë në xhepin e këtyre trafikantëve futen 2,1 milion dollarë. Ky mbetet burimi kryesor i vrasjeve për hakmarrje e gjakmarrje.
Fatkeqësisht projektet e donatorëve ndërkombëtarë hartohen dhe planifikohen sipas metodave dhe mënyrave të tyre pa njohur terrenin, mentalitetin dhe psikologjinë e popullit shqiptar. Mbi 90 % e këtyre projekteve nuk kanë gjetur zbatim në terren dhe nuk njihen nga grupet në nevojë. Kjo ka ndodhur dhe vazhdon të ndodhë kryesisht me projektet e luftës kundër gjakmarrjes, korrupsionit, të trafikut të qenjeve njerëzore dhe të barazisë gjinore, edhe pse publiku ka qenë shumë i ndjeshëm.
Komuniteti Ndërkombëtar, Qeveria dhe Parlamenti i ri shqiptar duhet të përballen më me përgjegjësi me këtë gjendje. Strategjia e Komitetit të Pajtimit Mbarëkombëtar për orientimin e traditës në mbështetje të shtetit të së drejtës kundër fenomeneve negative të shoqërisë ka gjetur mbështetje në popull, pasi Komiteti i Pajtimit Mbarëkombëtar çdo çështje e ballafaqon në terrenin konkret, e konsulton me publikun dhe për zgjidhjen e tyre kërkon vendimmarrjen në komunitet. Bashkëpunimi i shtetit shqiptar dhe organizatave ndërkombëtare me Komitetin e Pajtimit Mbarëkombëtar do të ishte një hap pozitiv për forcimin e shtetit të së drejtës tek shqiptarët.